zaterdag 21 januari 2017

Henrijck Janssen Fijn “ten Eeuwigen daegen” verbannen

Henrijck Janssen Fijn

Gesien bijden Hove des F(urstendom) G(elderlandt) ende G(raeffschap) Z(utphen) die Confessie van Henrick Janssen Fijn d’oltste gebooren binnen de Stadt van hattem gevangen aldaer olt omtrent 37 jaeren tegenwoordig woonende binnen die Stadt Swol, daerbij hij bekent inden jaere 1645. int’ scholtampt van Hattem voorn: bij het huijs van Willem Dercxen eenige hemden op de tuijn hangende, en den selven Willem toecomende, doch nijet wetende hoeveel gestoolen te hebben, Gelijck oock omtrent die selve tijt mede int’ voorn Scholtampt ten huijse van Toenis Evertss, alwaer  hij ter herberge was bij nachte hebbe genomen seecker slachtvel en daermede wech gegaen sij, Dat hij in den Ampte van Heerde tot Veessen, ten huijse van Gerrit Rutgerss, vindende die achterdeure van t’ huijs open, bij daege gestoolen hebbe een halff molder weijten; dat hij aen den IJsseldijck tusschen Deventer en Hattem inden Ampte van Ermel tot Nunspeet als oock tot Sallick verscheijden Soemeren gevangen ende gestoolen hebbe, Dat hij eijntelick nevens Dries Bemer omtrent thien jaeren geleden inde schemeringe van den avont omtrent het huijs de IJrst twee peerden uijt ene  weijde genoomen, ende dieselve tot Bechbergen gereden hebbe, alwear die voorss Dries mitte voorn peerden van hem gescheijden was, nijet wetende waer dieselve bij hem weder gebracht waeren T’ voorss Hoff op alt’ selve geleth, heft den voorn gevangene Henrijck Janssen Fijn gebannen en bandt hiermede ten Eeuwigen daegen uijt desen Furstendom ende Graeffschap sonder wederom daerin tecommen, bij poene van aenden lijve gestraft te worden

zondag 15 januari 2017

Duizenden namen...

Kerkrekeningen als bron voor genealogische informatie.

De kerkrekeningen van Hattem bieden een schat aan informatie voor genealogen. Daarnaast bied het een interessante kijk in de inkomsten en uitgaven van een een kerk. De kerkmeesters van Hattem hielden ook de inkomsten bij van het begraven van de doden in de kerk en op het kerkhof naast de kerk. Vanaf 1575 zijn er duizenden mensen begraven waarvan vele de naam genoemd worden hetzij zij zelf begraven werden of een vrouw, kind of andere dierbare van hen. Let wel dit zijn niet de data van de begrafenis zelf maar de dagen dat er betaald werd. Meestal was de persoon in kwestie in de weken voorafgaande overleden. In enkele gevallen werd er soms pas een jaar later betaald. Met name de arme plattelands bevolking van het schoutambt zal vaak moeite met betalen gehad hebben. Zeker als er weer een uitbraak van een besmettelijke ziekte was zoals de pest of rode loop (Dysentery) wat vele slachtoffers eiste en soms complete gezinnen liet uitsterven. De rekeningen laten inkomsten uit de landerijen en goederen die eigendom van de kerk waren zien. Ook de uitgaven door de eeuwen heen laten veel interessante posten zien. Daartussen kan men mogelijk ook voorouders traceren die een betaling voor verrichte diensten of geleverde goederen kregen.

woensdag 28 september 2016

Met het verkeerde been uit de beddestee?

”ghij kompt nogh al eens voor den dagh”


Op de deel van Albert Jans op de Wae ontstaat in de vroege ochtend van 7 februari 1702 een ruzie tussen Jan Stevens, ploegjongen van Albert Jans op de Wae en Jan Berents, de bouwknecht van Albert Jans op de Wae na de opmerking van Jan Berents ”ghij kompt nogh al eens voor den dagh, waerop Jan Stevens antwoorde dat gaet nogal hen, dat daerop Jan Berents den schuddegavel heeft genomen sonder de minste andere woorden te gebruijcken en daermede Jan Stevens lustigh aff geslagen, waerop Jan Stevens die de ledder in de hand hadde deselve op het lijff van Jan Berents heeft gesmeten, waerop Jan Berents een vlegelknuppel nemende den voorn. Jan Stevens deerlijck in de sijd gestoten en een gat in het hooft geslagen”. Jan Berents word op 9 februari shuldich bevonden na een getuigenis van Jan Stevens en Derck Heijmens en word veroordeelt tot een boete van “twintigh goud gulden binnen den tijd van 14 dagen te betelen aen den jonghe voor pijn en smert twaelff gulden neffens het meester loon ende de kosten deses alles tot taxatie en moderatie van gerichte”.

dinsdag 27 september 2016

Heerde Momberschaps verborgingen 1730 - 1739.

Heerde Momberschaps verborgingen 1730 - 1739.
Archief instelling: Gelders Archief, 0203 ORA Veluwe en Veluwezoom, Register van momberschapsverborgingen van Veluwe en Veluwezoom, 1730-1739 inv. 504
gemaakt door J.M. Goudbeek, Wezep augustus 2016.
Bij het gebruiken van gegevens uit deze bewerking voor genealogische of historische doeleinden of ten behoeve van publicaties, in welke vorm ook, word een adequate bronvermelding naar deze bewerking zeer op prijs gesteld.

zondag 25 september 2016

Zedendelict en paardenroof in omgeving Oldebroek met de dood bekocht...

“sijn mannelijckheijt uijt de boxen getogen ende tuschen haer benen gehadt”


Tijdens het zoeken in het Gelders Archief in de proces dossiers in het oud rechterlijk archief van Veluwe stuite ik in het “crimineel sententieboek” op een aantal zaken waarin een vonnis was uitgesproken maar waarvan ik geen bijbehorend procesdossier kon vinden. Mogelijk dat deze niet bewaard zijn gebleven? Het betreft soms best interessante dossiers. In de best wel heftige zaak hieronder beschrijven we kort om welke personen het gaat ,wat er heeft plaats gevonden en wat de gevolgen voor de daders waren. Daarna volgt een transcriptie van de uitgesproken vonnissen voor beide personen uit het genoemde sententieboek.

zondag 7 augustus 2016

Doornspijk Momberschaps verborgingen 1730 - 1739.

Doornspijk Momberschaps verborgingen 1730 - 1739.
Archief instelling: Gelders Archief, 0203 ORA Veluwe en Veluwezoom, Register van momberschapsverborgingen van Veluwe en Veluwezoom, 1730-1739 inv. 504
gemaakt door J.M. Goudbeek, Wezep augustus 2016.
Bij het gebruiken van gegevens uit deze bewerking voor genealogische of historische doeleinden of ten behoeve van publicaties, in welke vorm ook, word een adequate bronvermelding naar deze bewerking zeer op prijs gesteld.

maandag 28 maart 2016

...vredelievend volkje?

Dat het niet alle dagen peis en vree in het dagelijks leven op de Noord-Veluwe was getuigen de onderstaande stukken uit het ORA van Veluwe wel. Er werd soms flink op los geslagen waarbij diverse voorwerpen niet geschuwd werden om elkaar behoorlijk toe te takelen.


Heerde, 14 juli 1718.
Tussen Derck Wijers tegen Lambert Cornelissen, Jan Douw en Derck Bueck.
“Om te beletten dat zijn broeder Jan Weijers door Lambert Cornelissen, V, en vordere complicen niet mochte worden dootgeslagen.” Hij werd “blont en blauw geslagen, dat hij ter aarde als doot ter nederviel.” Waardoor het slachtoffer daarna zes weken “het bed heeft moeten houden.”